De praktijk van grenswerkers bij groene burger initiatieven

Roxanne van Nieuwamerongen dook in de wereld van grenswerkers bij groene burgerinitiatieven in de vier grote steden (G4). Ze richtte zich enerzijds op de persoon van de grenswerker zelf: wat maakt iemand een effectieve grenswerker? En ze keek naar de omstandigheden: wat stelt een grenswerker in staat om effectief te zijn?

Met de link hieronder kun je haar Master Thesis Spatial Planning uit 2020 lezen. Faculteit Geowetenschappen, Universiteit van Utrecht.

> Naar het volledige artikel

 

In het kort

Belangrijkste bevindingen

Grenswerkers zijn effectiever als ze ‘ruimdenkend’ zijn, een goed ontwikkeld ‘rechtvaardigheidsperspectief’ hebben en als ze werkervaring meebrengen.

  • Ruimdenkendgrenswerkers die open staan voor veel verschillende soorten initiatieven en perspectieven, binnen én buiten, zijn succesvoller.
  • Rechtvaardigheid. Dit klinkt misschien verrassend, maar grenswerkers met een sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel hebben het moeilijker. Roxanne vond voorbeelden van grenswerkers die juist daardoor opschoven van een neutrale positie tússen gemeente en samenleving naar een van de twee (meestal de initiatiefnemers). Dan werden ze direct minder effectief.
  • WerkervaringGrenswerkers met meer ervaring brengen vaak meteen een sterker eigen netwerk mee. Daarnaast blijkt het belangrijk voor grenswerkers om inhoudelijk hun vrouwtje of mannetje te staan. Als je wil opereren in een bepaald vakgebied (zoals hier groene initiatieven) dan helpt het als je ook inhoudelijk een volwaardig gesprekspartner bent.

Invloed van omstandigheden

Naast de persoonlijke effectiviteit zijn ook de omstandigheden sterk van invloed op het succes van grenswerkers. Roxanne laat zien dat veel afhangt van de speelruimte die een (lokale) overheid geeft aan initiatieven vanuit de samenleving. Als regelgeving, richtlijnen en een ambtelijke cultuur domineren hebben burgerinitiatieven het zwaar. Dat wisten we ook uit andere onderzoeken. Maar Roxanne vond ook heel andere factoren:

  • Als de andere medewerkers bij de gemeente zelf veel waarde hechten aan groen, kunnen de grenswerkers efficiënter en effectiever hun werk doen. Zij hoeven dan minder energie te steken in het intern ‘verkopen’ van initiatieven en hun eigen rol daarbij.
  • ‘Buurtbetrokkenheid’ heeft grote invloed op het aantal groene burgerinitiatieven. Bewoners die niet betrokken zijn bij hun buurt besteden minder aandacht aan hun omgeving en hechten minder waarde aan groen. In deze wijken steken grenswerkers minder energie in de ondersteuning van groene burgerinitiatieven en meer in de promotie hiervan.
  • Ook blijken grenswerkers zelf te calculeren. Potentieel succes en beschikbare mogelijkheden bepalen hoeveel energie een grenswerker in een project steekt. Wanneer zij zelf de kans laag schatten dat er succes valt te behalen, laten zij het zelf gemakkelijker liggen.

Aanbevelingen

Roxanne’s aanbevelingen aan gemeenten die ruimte willen geven aan groene burgerinitiatieven:

  • Kies bewust voor groen, ook bij schaarse ruimte; durf stevige keuzes te maken.
  • Promoot burgerinitiatieven vooral intern. Initiatieven moeten gemeente-breed gedragen worden.
  • Maak grenswerkers zichtbaar door aan te geven waar ze voor staan en vrijheid te bieden in hun aanpak.
  • Houd rekening met verschillende visies op groen.

(Met dank aan Peter Knoers).